cơm nhật
Câu chuyện ẩm thực

Bento, từ hộp cơm đến biểu tượng văn hóa

Cầu kỳ và đẹp mắt là đặc điểm dễ nhận biết nhất của nền ẩm thực Nhật, và Bento cũng không ngoại lệ. Vốn chỉ là một từ vựng thuần Nhật nhưng nay đã được sử dụng trên toàn thế giới, Bento không chỉ được xem là cơm hộp như thông thường mà đã trở thành nét đẹp văn hóa của quốc gia.

Một hộp Bento tiêu chuẩn thường đi theo tỉ lệ 4:3:2:1 với 4 phần cơm 3 phần đạm 2 phần rau và 1 phần dưa muối, nhiều lúc còn có tráng miệng cùng súp đi kèm. Bên cạnh đó, cơm Bento hay mang đặc điểm chung là tươi ngon và nhiều màu sắc khiến món ăn đã dinh dưỡng lại hết sức ngon miệng.

Nhưng dù thường xuyên bắt gặp ở khắp nơi, ta cũng khó có thể tìm được hai hộp Bento giống nhau trừ khi chúng cùng thuộc một cửa tiệm. Đó là bởi sự sáng tạo và tỉ mỉ của người Nhật đã tạo ra vô số loại Bento khác biệt, để phù hợp trong từng mục đích sử dụng riêng. Và dưới đây, là những loại Bento thường gặp nhất

sanshoku

Sanshoku Bento

Là loại cơm hộp có đặc trưng ba màu nổi bật hết sức vui mắt, thường được làm từ trứng, đậu hà lan và thịt băm nhỏ, sau đó trải thẳng hàng lên cơm. Món ăn này vừa dễ làm lại vừa tạo được hiệu ứng thị giác hết sức tuyệt vời, nhờ màu sắc tương phản rõ rệt của ba loại nguyên liệu cơ bản.

 

shokaido

Shokado Bento

Loại cơm hộp cổ điển với vẻ đẹp sang trọng và truyền thống, là hình ảnh chân thật của những món Bento mà ngày xưa vua chúa thường dùng. Đây là dạng cơm hộp kiểu mẫu, thường được sử dụng cho những lễ tiệc trang trọng hoặc cho người lớn tuổi.

 

bento

Hinomaru Bento

Cơm hộp quốc kì, với bản chính hết sức đơn giản chỉ gồm cơm trắng và một quả mơ muối bên trên, nhìn y hệt lá cờ nước Nhật. Ngày xưa, thời kì còn nghèo khó thì Hinomaru Bento chỉ có bấy nhiêu, nhưng đương nhiên sau này khi cuộc sống phát triển thì món cơm này cũng cầu kì và đủ chất hơn nhiều.

 

cơm hộp

Makunouchi Bento

Cũng thường có đầy đủ cơm thịt rau củ và thậm chí cả một phần bánh ngọt wagashi hoặc trái cây tráng miệng. Tên của loại bento này có ý nghĩa là cơm hộp giữa giờ, và được ăn trong giờ giải lao khi khán giả đang xem dở một vở Kabuki hay Noh – hai loại hình kịch truyền thống Nhật Bản, thường có thời lượng khá dài.

 

kakiben

Oekakiben

Là loại bento kỳ công bậc nhất khi người làm sẽ dùng cơm và nguyên liệu nấu ăn để vẽ thành một bức tranh. Cùng với loại Kyaraben sẽ được giới thiệu trong kì sau, oekakiben là loại hay được các bà mẹ nội trợ làm cho con mình, đặc biệt là các bé ở độ tuổi tiểu học. Và thậm chí cầu kỳ là thế, nhưng chúng hay được thay đổi liên tục theo ngày để đảm bảo sự mới lạ sẽ kích thích trẻ ngon miệng

 

Kyaraben

Kyaraben

Được lấy cảm hứng từ những nhân vật hoạt hình mà con trẻ thích xem, loại cơm hộp dễ thương vô đối này vốn ban đầu được tạo ra, là để khiến trẻ em muốn ăn những thứ chúng ghét. Nhưng rồi sau đó vẻ đẹp lẫn sự sáng tạo mà nó đem lại khiến cho loại cơm hộp này trở nên phổ biến nhất thế giới.

 

noriben

Noriben

Là loại cơm hộp cổ truyền của nước Nhật với đặc trưng là một lá rong biển tẩm xì dầu phủ trên mặt cơm. Cũng giống như Hinomaru bento của kì một, loại noriben này là đại diện cho một ngày xưa gian khổ của Nhật Bản. Đương nhiên, giờ đây khi mọi thứ phát triển noriben cũng được biến hóa và thêm thắt nhiều hơn.

 

onigiriben

Onigiri Bento

Bento chứa những cuộn cơm onigiri, vừa gọn lại không quá phức tạp trong khâu chế biến, loại cơm hộp này thường được sử dụng trong những lễ hội Hanami ngắm hoa đào đầu năm, hoặc trong các buổi dã ngoại. Có thể dùng cả tay trần rửa sạch để ăn những vắt cơm đều đặn, dùng kèm một ít canh hoặc tráng miệng mang theo là đã đủ để nạp đầy năng lượng.

 

cơm đường ray

Ekiben

Xuất hiện từ thời kì Minh Trị ( 1968 đến 1912) để phục vụ cho những hành khách đi tàu hỏa. Ngày nay ekiben có vô vàn biến thể, ở mỗi một ga khác nhau để đáp ứng nhu cầu đa dạng sản phẩm và khiến hành khách không nhàm chán. Hầu hết các Ekiben bây giờ đều dùng hộp nhựa hoặc giấy để gọn nhẹ và tiết kiệm, nhưng ở một số nhà ga bạn còn có thể tìm được hộp ekiben bằng gỗ hoặc đất nung.

 

sushiben

Sushizume

Đặc biệt khác với những hộp bento còn lại vì chỉ chứa sushi ở bên trong _ món ăn thường được làm từ đồ sống nổi tiếng Nhật Bản. Và đây cũng chính là hình ảnh của các khay Sushizume hay được bán trong siêu thị. Đôi lúc món này được xem như một loại thức ăn nhanh của xứ sở anh đào, vì phần lớn các bà nội trợ không tự làm Sushizume tại nhà mà chỉ mua bên ngoài để dùng vào những lúc thiếu thời gian chuẩn bị.

 

Minh Hằng (JK)

Leave a Reply